UIT HET LEVEN VAN *KONING GORILLA Koning Gorilla,* uit wiens misdadig leven wij ons voorstel- len hieronder eenige tafereelen te schetsen, was de oudste zoon van een vorst, die denzelfden naam droeg en behoorde tot het *Gorilla*-geslacht, dat door wanbestuur en knevelarij het volk diep ongelukkig had gemaakt en dan ook door het volk herhaaldelijk werd weggejaagd, doch zich telkens, steu- nende op vreemd geweld, weer op de troon wist te herstellen. Reeds in zijn jongelingsjaren openbaarde zich bij onzen *Go- rilla* de bedorven aard van zijn geslacht door een liederlijk leven, uitsluitend aan Venus en Bachus gewijd. Bij herha- ling vond men hem dronken in de goten zijner residentie, waarop hij als een zwijn door zijn aanstaande onderdanen werd thuisgebracht. Bij dergelijke gelegenheden maakte hij het meermalen zoo bont, dat de toekomstige vorst dikwijls een welverdiend pak slaag opliep, waarbij het soms meer geluk dan wijsheid was, dat hij het leven er nog afbracht. Zoo bevond hij zich reeds vroeg in vertrouwelijken omgang met de maintene van zekeren meneer H... te D... die, eens toevallig binnentredende, hem daar aantrof en onmid- delijk van alle trappen afsmeet, met de boodschap: `Ga nu aan je koninklijken vader zeggen, dat ik je van de trappen heb afgedonderd!' Beneden gekomen, had hij nog zoo'n vaart en vluchtte hij zoo haastig, dat hij stellig in de gracht zou zijn terechtgekomen, indien niet twee werklieden daar voorbij komende, hem nog bijtijds hadden gegrepen. Hij zonk al dieper en dieper, zoodat de oude *Gorilla,* terwille zijns zoons in schulden gedompeld, eindelijk besloot hem van het hof te verbannen. *Gorilla* begaf zich daarop naar een ander land, na eerst de juweelen van zijn moeder te hebben gestolen, die hij zoo vrij was in den vreemde te verkoopen. Van de opbrengst dezer zoo schandelijk verkregen gelden kon hij weer geruimen tijd een leventje leiden met Wijntje en Trijntje, doch toen al het geld opnieuw was verbrast en verzwendeld, begaf hij zich naar zijn vaderland terug, om nog eens te probeeren geld van den ouden *Gorilla* los te krij- gen. Wij zullen zien hoe hij terugkwam en welke de vreeselijke gevolgen zijner geldafpersing zijn geweest. Het was een donkere avond in het voorjaar, toen de schild- wacht aan het ijzeren hek van het buitenverblijf des ouden *Gorilla's* een schamel gekleed persoon den weg naar 's ko- nings woning zag opkomen; zijn gelaatstrekken waren te- rugstootend en droegen de sporen van een weinig ingetogen leven. Een zware roode baard omkrulde zijn vervallen gelaat en zijn kleeding bestond in een nauwsluitend frak en een dito broek met sous pieds. Zijn hoofd was bedekt door een flambard en zijn hand omvatte een doornen stok met looden knop, een zoogenaamden ploertendooder. Was het te verwonderen dat de schildwacht aan dezen vreem- deling van zulk een ongunstig voorkomen den toegang tot het buitanverblijf weigerde! Zeker niet, althans de schild- wacht versperde hem den weg. Hieruit ontstond een woordenwisseling en de dienstdoende commandant der wacht, de brigadier Jossens, die op het ge- rucht toesnelde, bedreigde den vreemdeling in arrest te zullen stellen, indien hij zich niet verwijderde. De vreemdeling van een hartstochtelijk karakter, dreigde op zijn beurt de wacht met zijn stok, totdat er eindelijk voor allen uitkomst kwam opdagen in den persoon van een ver- trouwden dienaar des konings, wiens woorden: het is prins *Gorilla!,* den schildwacht en den brigadier als een donder- slag troffen. Prins *Gorilla* begaf zich met een sarcastischen glimlach op het gelaat, voorbij de ontstelde wachten in de tuin van het paleis, terwijl de dienaar van den koning en de brigadier Jossens eenigen tijd op en neder wandelden en het geval verder bespraken. Het was ongeveer zeven uur des avonds toen deze heide vrienden afscheid van elkaar namen. Omstreeks tien uur van denzelfden avond, na aflossing der wachten, wandelde de brigadier Jossens, nog een oogenblik in den tuin, toen hij bemerkte, dat er nog licht brandde in de werkkaner van den koning, wat anders zelden het geval was. Door nieuwsgierigheid gedreven, drentelde hij een weinig nader tot het paleis en vernam terzelfder tijd een heftige woordenwisseling. Hoewel hij de woorden, die daar gespro- ken werden, niet kon verstaan, bemerkte hij dadelijk, dat de koning en zijn zoon twist hadden, hetgeen ook af te leiden was uit beider heftige bewegingen, die door het venster zicht- baar waren. Plotseling ziet hij prins *Gorilla* met diens doornen stok een uitval doen naar het lichaam zijns vaders, hij ziet den ouden man wankelen en op een stoel innzinken. Op hetzelfde. oogenblik snelt prins *Gorilla* naar het venster en sluit de blinden. Brigadier Jossens verwijdert zich en begaf zich ter ruste, maar de slaap ontweek zijn oogleden, steeds stond hem het schrikbeeld voor zijn oogen van: *een zoon die zijn vader slaat!* Eerst na eenige uren beving hem een onrustige slaap waaruit hij reeds vroegtijdig werd gewekt, om de treurige mededee- ling te ontvangen: *`de koning is hedennacht aan een beroerte overleden!'* In allerijl werd een renbode naar de hoofdplaats des rijks ge- zonden om dit treurige nieuws aan de betrekkingen des vor- sten te berichten en aan de vorstin, die gescheiden leefde van baar gemaal. Daarenboven werd een bericht gezonden, (let wel), aan prins *Gorilla,* die, zoo het heette, nog steeds verblijf hield in dat vreemde land met verzoek uit naam van zijn volk, om de waar- digheid van koning inplaats van zijn overleden vader te aan- vaarden en zoo ontving het volk den indruk, dat prins *Gorilla* toen koning *Gorilla* geworden, niet eens bij het overlijden zijns koninklijken vader was tegenwoordig geweest. Arme prins! Brigadier Jossens was echter over dit voorval geenszins te spreken en toen zijn vriend, de dienaar des konings, hem uit- noodigde in het, geheim nog een laatste blik te werpen op zijn overleden meester, voldeed hij hieraan gaarne met meer dan n reden. Weemoedig richtten zij zich naar de legerstede des vorsten: daar lag hij, hun koning, doch... ontzetting greep beiden aan, toen brigadier Jossens, gedachtig aan hetgeen hij den vorigen avond had gezien, een onderzoek instelde, en den dienaar des konings opmerkzaam maakte op een dikte, die op het lichaam des konings, even onder de plaats waar het hart ligt, zichbaar was. Men onderzocht verder en blauwe plekken deden zich aan hun oog voor. Alle bewijzen waren op het lijk voorhanden, dat de koning geen natuurlijken dood gestorven was, en toen brigadier Jossens mededeelde wat hij den vorigen avond ge- zien en gehoord had, waren beiden overtuigd dat de oude koning een gewelddadigen dood gestorven was. Op de vraag waar prins *Gorilla* zich bevond, antwoordde de bediende, dat hij hem omstreeks elf uur des avonds haastig had zien vertrekken. Hij zag er toen zeer ontdaan uit en, in den corridor op den bediende toetredende, had hij dezen ge- zegd, dat de koning sliep, en hij, prins *Gorilla,* onmiddellijk op reis ging. Dienzelfden nacht moest prins *Gorilla* nog een ha- venplaats bereikt hebben en den volgenden avond was hij reeds weder in het vreemde land terug, maar in die 24 uur was er een verschrikkelijk drama tusschen vader en zoon afgespeeld. Sedert werden allerlei verhalen omtrent den dood van den ouden koning verspreid: sommigen meenden hem in leven gezien te hebben in een verwijderd land; anderen beweerden dat hij nog leefde, maar gevlucht was teneinde zijn schulden te ontgaan; alles praatjes, anders niets; de hier medegedeel- de geschiedenis is de zuivere waarheid, door ooggetuigen verhaald. Opmerkelijk is ook dat men zijn voorgangers in den vorstelliken grafkelder mag bezichtigen, maar men wei- gert u het gebalsemde lijk te laten zien van den koning, wiens treurig uiteinde wij boven omschreven. Zoo werd *Gorilla* dan *Koning* op hetzelfde moment dat hij *Vadermoorder* werd. Het zal wel niemand verwonderen, dat zijn leven als koning een aaneenschakeling werd van beest- achtigheden in allerlei vorm, en dat de zaken van staat en volk door hem geheel werden verwaarloosd en ten gronde gericht. Dat hij niet opzag tegen verdere moorden, zal ook een ieder vrij natuurlijk voorkomen en een tweede moord was dan ook een zijner eerste regeeringsdaden. Hij had na- melijk een tante, die in overspel leefde met een harer bedien- den, Hannes van R... die ze later tot geheimschrijver be- noemde, met wien ze de halve wereld rondreisde en eindelijk van plan scheen in het huwelijk te treden. Toen *Gorilla* daar de lucht van kreeg, vreesde hij dat het vorstelijk *Gorilla*- geslacht daardoor zou worden onteerd en om dit te voor- komen, liet hij den geliefde van zijn tante eenvoudig ver- geven. Voor al zijn wandaden zocht hij vergetelheid in den drank en verliederlijkte daardoor zoodanig, dat een zeker koopman hem den grootsten ploert noemde van zijn rijk. Zijn geheele leven was dan ook inderdaad niets anders dan aaneenscha- keling van misdaad en ploerterij. Hij vloekte als een ketter zelfs in het openbaar tegen generaals die voor hunnen troep stonden. Hij beleedigde op de grofste wijze oude admiraals die zijn vader eervol en trouw gediend hadden. Een zijner gezanten hield hij aan een officieel diner voor den gek, alsof het een clown uit een spel was. De gezant vroeg zijn ontslag. De raadgevers van den vorst brachten dezen zijn ongelijk on- der het oog. `Goed! Ik zal hem voldoening geven en hem daartoe noodigen aan een tweede diner'. Bij dit tweede diner maakte hij het nog bonter dan bij het eerste. Hij hield veel van soldaatje spelen, en het ontwerpen van schoudergeweren voor het leger was zoowat zijn eenige staatszorg, waarbij hij soms zelfs nog jammerlijke blijken van onkunde gaf. Zoo bracht hij eens een bezoek aan zijn le- ger bij de manoeuvres in het kamp M... en moest toen met alle geweld zijn militarisme luchten door zelf te kom- mandeeren. Maar hij bleek zelfs in zijn moordenaarsbaantje z slecht op de hoogte van zijn tijd te wezen, dat hij *oude* kommando's gaf, jaren herwaarts in gebruik, waarvan de soldaten niets meer verstonden en die ze natuurlijk niet kon- den uitvoeren. Inplaats van in te zien dat dit zijn schuld was, voer hij op de schandelijkste wijze uit en gaf allen ar- rest! Doch daarbij bleef het niet. Den volgenden dag ont- moette een wandelaar in het park van zijn lustslot op L.~ tot zijn vorwondering alle schutters, gewapend met geweren! Op zijn vraag wat dit te beteekenen had, antwoordden zij schouderophalend: `Och meneer, de koning heeft ons last gegeven om alle officieren die in het bosch komen onmidde- lijk dood te schieten'. Een ander maal, toen hij zich in genoemd kamp bevond, be- gaf hij zich, wetende dat de dagbladen zijn volksliefde luide zouden verkondigen, naar de veldkeuken, waar hij den kok gelastte een weinig soep te laten proeven. Door den hevigen wind woei er eenig stof en zand in den ketel, dit bemerkte *Gorilla* waarop hij den kok toevoegde: `Jij moet Godverdom- me zorgen dat er geen zand in de soep waait!' Zeer gevat ant- woordde de kok: `Gelast dat aan Hem, die het laat waaien'! Toornig verliet *Gorilla* den kok, die er bij uitzondering goed afkwam, althans niet gestraft werd. In datzelfde kamp kwam eens een generaal M... L... om- ringd van talrijke officieren voor de koninklijke tent om hem te vergasten op een speech. De *Gorilla* was ongelukkig stom- dronken en verschlint na lang dralen eindelijk aan den in- gang van zijn tent, waggelend op zijn beenen. Niettegen- staande *Gorilla* duidelijk zichtbaar in `kennelijken staat' was, stak onze generaal met allen ernst, zijn speech af. Plot- seling valt *Gorilla* hem brullend in de rede: `M... L...! M... L...! kom in mijn armen!' en waggelend schuift het monster naar voren om den generaal in zijn pooten te slui- ten. Ongelukkigerwijze was de generaal tegen die omhelzing niet bestand en viel achterover, terwijl de *Gorilla,* luidkeels brullende over hem heen donderde en als een zwijn bleef lig-- gen. De aanwezige officieren schoten dadelijk toe, tilden *Gorilla* op en brachten hem in zijn tent om hem zoodoende te onttrekken aan de blikken van de soldaten der wacht. Den volgenden dng maakten de groote bladen den volke diets dat er in het kamp van M... een hoogst aandoenlijke ont- moeting had plaats gehad, waarbij Zijne Majesteit Koning *Gorilla* zichtbaar bewogen (inplaats van zichtbaar dronken) den generaal M... L... in zijn armen had gesloten! Uit een dergelijke daad van dronkenschap bedachten diezelf- de groote bladen later een der schoonste heldenfeiten zijns levens! *Gorilla* was namelijk koning in een land, waar wel eens watersnood was. Groot gaven de bladen op van de stou- te stukken, die *Gorilla* daarbij uitvoerde. De waarheid echter is, dat hij bij dien watersnood geregeld dronken was en de alleronzinnigste dingen deed, zoodat men meer last dan ple- zier van hem had. Zoo wilde hij eens, toen hij een zwaar stuk in had, dwars over de rivier de W... loopen, waarin hij na- tuurlijk zou zijn verzopen als zijn adjudanten hem niet met kracht en geweld hadden tegengehouden. Niet alleen bij dergelijke gelegenheden echter was hij meest- al dronken, maar zelfs bij intochten en andere officieele plech- tigheden; als hij werd verwelkomd door ambtenaren met toespraken, die overvloeiden van liefde en gehechtheid. Zoo deed hij met zijn tweede vrouw een tocht door de hoofd- stad van zijn land. De vrouwelijke bevolking, die men had wijsgemaakt dat *Gorilla* een vader was voor de kinderen des lands, staken hem hunne kinderen toe, opdat hij ze zege- nen zoude. Maar wel verre dat hij het wenschelijk vond dat de kinderen tot hem kwamen, stiet hij moeders en kinderen vloekend van zich af, ja sloeg zelfs de hand aan zijn degen. De bij zulke gelegenheden gehouden toespraken moest hij gowoonlijk onbeantwoord laten, wegens tijdelijke verstands- verbijstering. Was het echter onmogelijk niet te antwoorden, dan deed hij dat in bewoordingen die een dronken hoerebaas hem zou benijden. Ziehier een proefje zijner vorstelijke wel- sprekendheid, in een rede gehouden met het glas in de hand aan een galadiner in tegenwoordigheid van vele buitenland- sche gezanten: `Mijne Heeren, het Vaderland!... de Ko- ning!... en zijn geerbiedigde Zonen... Godverdom- me!' Zooals ge ziet, een rede kort maar krachtig! Zonder ijdele woordenpraal toch alles herdacht waar het op aankomt tot zelfs den god bij wiens gratie hij regeerde. Schandvlekte hij, dusdoende land en volk, een andermaal had zijn dronkenschap de meest rampzalige gevolgen voor zijn `geliefde' onderdanen kunnen hebben. Tijdens een oor- log tusschen twee groote mogendheden namelijk liep de dron- ken *Gorilla* met de oorlogsverklaring aan een dier mogend- heden in zijn zak. De dringende vertoogen zijns ministers hielpen niet, maar gelukkig wisten anderen hem over te ha- len, zich naar bed te begeven en toen hij zijn roes had uitge- slapen was hij het geval geheel vergeten. Zoo zouden door een daad van dronkenschap van *Gorilla* duizenden en dui- zenden kinderen des volks een rampzaligen en vroeg- tijdigen dood gevonden hebben en duizenden weduwen en wee- zen hun mannen en vaders hebben beweend. Dat *Gorilla* zich van zulke dingen niets aantrok, moet ons niet verwonderen, waar wij weten dat hij zijn geliefde volk bestempelde met de namen `stomme ossen, canaille en rapaille'. Een andermaal wilde hij een deel van zijn grondgebied ver- koopen aan een vreemde mogendheid, wier vorst hem daar- toe had weten te verleiden door middel van een zijner minna- ressen. In dit voornemen om land en volk te verschacheren werd bij alleen verhinderd door de tusschenkomst van een derde mogendheid, die hare belangen daardoor bedreigd acht- te. Behalve deze daden van `Staatszorg', is er op dit gebied niets anders van hem bekend, dan dat hij 's lands belangen. gelijk we reeds opmerkten, nauw betrokken achtte bij de uniformen van zijn soldaten, ja zelfs bij die zijner lakeien, waarop hij mede zeer nauwkeurig toezag. Onder aan de broek der bedienden zaten, naar wij meenen, twee knoopjes. Die knoopjes moesten beide boven de rijlaarzen uitkomen. Eens ontmoette bij een lakei, bij wien een der knoopjes onder de rijlaarzen was verborgen. De man heette niet gekleed en kreeg een maand schorsing! Is het te verwonderen, dat de lakeien, die hem in de verte zagen aankomen, niet wisten hoe gauw zij zich uit de voeten zouden maken en soms bepaald vluchtten in huizen? Bij zulke dingen bepaalde zich echter zijn dronkemansgeest niet alleen. Dikwijls moest hij zich natuurlijk ook bezighou- den met opsporen van allerlei middelen ter verfrissching en dan kon men hem zien zitten, omringd van wel vijftig keu- kenboeken, waarin hij zich verdiepte om zijn eigen menu te maken. Bij die gelegenheid was dikwijls de telegraaf tus- schen zijn paleis en zijn heele rijk uren lang in werking. Wie echter meende dat die drukke correspondentie liep over ire- wichtige staatszaken, vergiste zich. Och neen! *Gorilla* ver- langde onmiddelijk.., een haring of wel een andere visch- soort, soms in zijn land geheel onbekend. Als hij soms hij al die gewichtige(!) zaken nog tijd over had, bemoeide hij zich veelal met dingen waar hij volstrekt geen verstand van had. Zoo liet hij eens een houten gebouwtje in zijn park zetten. Dat moest natuurlijk dadelijk klaar en er werd dan ook dag en nacht, aan gewerkt. Op zekeren avond kwam *Gorilla* eens kijken en ziet de teekeningen liggen van het gebouw. Hij neemt ze op en verscheurt ze, zeggende: `Wat 'n stomme kerels, dat ze nog een teekening noodig heb- ben om dat te bouwen!' Men behoeft na deze staaltjes niet te vragen wat een beul *Gorilla* was voor zijn omgeving. Zijn eerste vrouw, die, volgens iemand die veel aan de hoven verkeerd had, een der meest gedistingeerde vorstinnen van Europa was, beleedigde hij op de schandelijkste wijze. Of- schoon hij vorst, echtgenoot en vader was, bezocht hij op ze- keren dag een bordeel zijner hofstad. Zijn vrouw, daarvan verwittigd, zond hem daar, voor zijn straf, een galarijtuig, bespannen met zes paarden. Letterlijk niets was hem heilig: Zoo had hij dezelfde maitres als zijn zoon en deze vond eens bij haar een sigarenkoker, dien zijn moeder aan zijn vader had geschonken. De zoon bracht het aandenken weder naar huis. Aan een andere maitres schonk onze held een zeldzaam snoer paarlen, dat aan zijn moeder had behoord! Men kon de bijzit daarmede getooid zien in de schouwburg. Het spreekwoord: zooals de waard is vertrouwt hij zijn gas- ten, vond zich ook te zijnen opzichte bewaarheid. Een zijner adjudanten of ordonnans-officieren moest op ze- keren dag naar Parijs en werd door de vorstin verzocht, zich te belasten nlet het overbrengen van een kostbaar pakje. De vorst, die zijne echtgenoote naar zich zelven beoordeelde, dacht aan overspel en noodigde de officier uit tot een wan- delrit. Nauwelijks was hij buiten de residentie, of hij voegde hem toe, in zijn kazernetaal, te gemeen om hier woordelijk weer te geven: `Jij slaapt met mijn vrouw'. De officier nam natuurlijk zijn ontslag. Zelfs in het openbaar, bij officieele plechtigheden, zag hij er niet tegen op, zijne echtgenoote uit te schelden. Zoo ging hij op zekeren dag, begeleid van zijne adjudanten, naar zijn ge- malin, die hem wachtte, omringd van hare hofdames. Nauwe- lijks was *Gorilla* binnen of hij voegde haar toe: `Kanaille' en ging weer heen! Bij beleedigingen bleef het echter niet, alleen, onze ploert mishandelde haar zelfs. Eens stoof hij driftig, na zulk een tooneel * Sganarelle,* uit haar kamer en zag den gouverneur van zijn zoon in den cor- ridor op en neer wandelen. Hem zonder reden verdenkende van beluistering, wierp hij hem op den grond en trapte hem de borst in. Zoo openbaarde zich zijn *Gorilla*-natuur tegenover allen, die met hem in annraking kwamen. Tegen hoogleeraren eener inrichting, waarvan hij bescherm- heer was en met wie hij eens een verschil van meening had, trok hij zijn degen! Een zijner kamerheeren gaf hij een schop, omdat hij gerookt had. Een ander, een zijner adjudanten, kwam hem mededee- len, dat hij verloofd was met mejuffrouw... `Zoo', luid- de het antwoord, `ben jij gengageerd met de dochter van die...' volgde de scheldnaam van een vroeger anti-vorste- lijk gezinde partij. 's Middags daarop ging hij wandelen met dienzelfden adjudant. Toen zij beiden waren gekomen op een smal bruggetje, gaf de vorst hem een duw, waardoor de adjudant in den vijver viel. Alsof er niets gebeurd was, liep de vorst door. De adjudant liet zijn koffers pakken en ging heen. Dergelijke hondsche bejegeningen ondervonden ook de dames van het hof der tweede vrouw van *Gorilla,* die blijkbaar op zijn ouden dag niet meer zooveel van de vrouwen hield als vroeger. Langs zijn paleis te S... namelijk liepen balcons, waarop de dames diwijls gewoon waren een luchtje te schep- pen. Op een goeden dag bemerkte hij de dames op het balcon en geeft woedend last de ramen dicht te spijkeren! De dames wendden zidh tot zijn vrouw en deze weet in een gunstig oogenblik de belofte van hem te verkrijgen, de ramen niet dicht te laten maken. Iets later gaf hij evenwel bevel de bal- cons af te zagen... zijn woord had hij dus gehouden! Soms pakte hij z smerig uit dat zelfs zijn omgeving -- en dat wil wat zeggen -- hem walgelijk vond. Op een tocht in het zuiden van zijn land werd hij door een schaar edellieden als eerewacht vergezeld. Het paard van een der heeren die naast het rijtuig reed, begon te steigeren, zoo- dat de ruiter, vreezende voor ongelukken, het paard de zweep deed gevoelen, waarop *Gorilla* hem toevoegde: `v... E... sla jij Godverdomme je luizen!' Schaamrood zag de edelman voor zich en waagde het niet meer zijn paard een aanmaning tot kalmte te geven. Tegenover zijn ministers gedroeg hij zich even ploertig. Aanvankelijk had hij ministers, die tenminste iets beduidden, manr wegens hun ernst stak hij den draak met hen onder zijn hofrekels. Een zijner eerste ministers wilde hij zelfs te lijf, zoodat deze zich in staat van verweer moest stellen. Een andere minister kwam hem in plechtige audintie het be- richt brengen dat een zijner ambtgenooten was overleden. `Zoo', werd hem toegevoegd, `is die schoelje eindelijk ka- pot!' De minister dorst niet meer te zeggen dan dat het hem leed deed dat de vorst zich op deze manier uitliet over een man die zoo lange jaren naar zijn beste weten het vaderland had gediend en dien hij als premier aan Zijne Majejsteit tot die hooge waardigheid had voorgedragen. Het zal zeker wel niemand verwonderen dat *Gorilla* ten laatste geen andere ministers en raadslieden kon krijgen dan beginsellooze schur- ken en ellendige hof-ploerten. Behalve aan Bachus was zijn dierbaar *Gorilla*-leven voor de andere helft aan Venus gewijd. Vooral in het buitenland zwijnde hij zoo liederlijk, dat zelfs de meeste vorsten van Europa vermeden *Gorilla* op hunne reizen te ontmoeten. En dat wil wat zeggen, want die heeren hebben al zeer weinig recht den neus op te trekken voor anderen. Maar toch deden zij het nog over hun neef *Gorilla* en terecht. Te L... wag- gelde hij smoordronken ovet straat en liep gevaar door de ruiten van de bazar te rollen. Te V.~ deed hij op klaarlichten dag de vuilste sletten in het logement komen waar hij lo- geerde, terwijl hij de villa A.~ geheel bevolkte met veile deer- nen Te C.~ in het Hotel R.~ vertoonde hij zich naakt als een zwijn in den tuin, terwijl dames voorbijkwamen. Een Ameri- kaan, die met zijn vrouw en dochters in dezelfde plaats ge- logeerd was, dreigde hem voor zijn raap te blazen als hij zich niet behoorlijk kleedde... klaagde hem bij de politie aan wegens `aanslag tegen de goede zeden'. *Gorilla* werd daarop gedagvaard, maar antwoordde dat hij `onschendbaar' was en heesch ten teeken daarvan boven het logement de vlag van zijn land, die met roem gewapperd had op alle zee- en en nu moest dienen tot bescherming van de bestialiteiten van dezen mandril. In diezelfde plaats noodigde hij Dr.~ M.~, een zeer achtenswaar- dig geneesheer, als gast aan zijn tafel. Onze eskulaap ver- scheen, deftig in zwarten rok en witte das. De vorstelijke gastheer was gestoken in een vuil lakensch vest en leidde het gesprek recht vorstelijk in met deze taal: `Jullie doktoren hebt toch een lekker baantje! Je komt bij alle vrouwen en kunt overal je vingers insteken'. De geneesheer antwoordde, dat hij niet gekomen was om smeerlapperij te hooren, nam zijn hoed en vertrok. Onze *Gorilla* heette ook een beschermer van `de schoone kun- sten'. Op zekeren dag zag hij in een bazar schilderwerk op porcelein. `Wie heeft dat gemaakt?' `Mejuffrouw R...d.' De kunstenares werd ontboden. Hare oogen en ander natuur- schoon wekten den `kunstzin' van onzen Mecaenas, die ha- ren vader deed komen en hem aanbood, zich te belasten met de zorg voor hare verdere ontwikkeling. De papa was een man, rijker aan talent dan aan geld, en deed de eerste oogen- blikken denken aan het versje van Branger: Ah, monsieur le Snateur Quel honneur! quel honneur! Maar eenigzzins bekend met het begrip door den vorst ge- koesterd omtrent kunst en schoonheid, waagde hij het te vra- gen, wat het lot zijner dochter zou zijn na de voltooing van hare artistieke opvoeding `Wel, ik zal haar verbinden aan den schouwburg van mijne hofstad'. Papa maakte bezwaar, waarop *Gorilla* heel zijn vuile ziel blootlegde in de opmerking: `Wel, als ik voor haar betaald heb zal ik toch wel met haar kunnen doen wat ik wil'. De Mecaenas bleef nuchter van zijn boutje. Zijn stierenaard deed hem gelijken op god Apis en hij wilde dan ook als andere goden bediend worden door nimfen, want hij was `zeer vernikkerd' (om een officieele uitdrukking van den gouverneur-generaal Ryklof van Goens te bezigen) op maagdelijnen. Hij deed dus nimfen opsporen en uitkie- zen. Mevrouw P...d, te C.~ zag daarin een toekomst voor haar dochter. Zij had gehoord dat de vorst behoorde tot een kerksch, bijbelsch, theologiseerend volk. Zij verbeeldde zich dus dat hare dochter hem zou moeten voorlezen uit de bergrede: `Zalig zijn de reinen van harte, want zij zullen god zien', of uit Paulus'~ *Brieven* over de toovermacht van Christus'~ kruis. Maar het gold hier een ander kruis. De nimf moest den afgdeefden god telkens na zijn bad in zijn kruis kittelen om zijn bijna-uitgebluschten mamdrilaard weder te doen ontvonken. Moeder P...d, bijtijds ingelicht, zag van het `goddelijk' eerbetoon af. Maar zij rilde van afgrijzen bij de gedachte aan de beleediging waaraan haar onbedor- ven, met zorg en liefde opgevoed kind had blootgestaan. Zij, een christelijke en republikeinsche vrouw, en anderen voel- den afkeer opwellen van de bloem eener natie, die hulde be- wees aan zulk een ondier: van predikanten die God elken Zondag smeekten om het behoud van zijn kostelijk leven, van officieren of `mannen van eer' die zich vrijwillig ver- laagden tot adjudanten bij zulk een `vuilbuik', van rechters, die in naam van dezen straffeloozen moordenaar, onschuldi- ge medeburgers veroordeelden tot gevangenisstraf; van dich- ters, verrotte volksvertegenwoordigers en hoogepriesters der openbare meening, die hun wierookkelken aan stukken sloe- gen op den rooden neus van dat zwijn. In eigen land hield hij even beestachtig huis. Op zijn 46e jaar deed hij een reis door het zuiden van zijn rijk, waanvan wij boven reeds spraken. Er woonde toen in het gehucht A.~ een beeldschoone boerendochter, de eenige steun van bejaarde lieden. Koning *Gorilla* zag die dochter aan het hek staan, gebood zijn koetsier stil te houden en begaf zich in de woning van den boer. Hij wist te bewerken dat de dochter hem den veestal zou laten zien. Daar gekomen zwichtte het onnoozele kind voor zijn schoone beloften en bedreigingen, hij onteerde haar en op den bepaalden tijd verscheen de vrucht van koning *Gorilla's* `liefde' tot zijn volk! Zijn kunstliefde, waarvan hij in het buitenland reeds zulke schitterende bewijzen had gegeven, liet zich ook hier niet on- betuigd. Eens liep onze Mecaenas te wandelen toen plotseling zijn be- kende lust bovenkwam in `de studie naar het naakt-model'. Een boerenmeid uit A... kwam langs den weg gewandeld en kreeg bevel zich naakt uit te kleeden. Toen ze hieraan niet gereedelijk voldeed, gaf de adjudant haar te verstaan, dat de vorst haar geld zou geven en mooie kleeren. Hierdoor overge- haald ging zij er toe over. Nadat de vorst zijn studie had vol- tooid, werden haar kleeren baldadig in het water gworpen en liet men haar naakt op den weg staan. Des avonds kreeg zij geld en kleeren. Soms ook organiseerde hij om zijn bestialiteit bot te vieren `volksfeesten', waarover de bladen dan uitweidden als bewij- zen van 's vorsten liefde voor het volk. Vorstelijke `liefde' -- bij vorsten gelijkbeteekenend met dierlijke wellust -- was er dan ook bij in het spel, dat bestond in mastklimmen door boerenmeiden van het gehucht U... Ten aanschouwe van zijn beminde volk was de vorst dan zoo minzaam en neder- buigend die meiden wat men noemt `een gatje' te geven, om ze dan, vlak onder de paal staande, na te staren in de mast, met half dronken uitpuilende oogen, stralend van `liefde', opgewekt door het sansculottisme (broekloosheid) dezer boe- rendeernen. Wat kon men meer verlangen van een vorst, die zooveel liefde betoonde zelfs voor sans-culottes. In die omgeving was onze stier recht op zijn plaats. Het speel- goed moest, voor den woesteling niet al te teer zijn. Toen hij indertijd zijn warm vleesch nog betrok uit de G... d...sche stad A.~ werd hem daar eens `aangevoerd' een zeer jeugdige Franaise. Dit speelgoed bleek te fijn te zijn... midden in den nacht werd het arme kind kermende zijn paleis uitgedra- gen, klagende: `ce n'est pas un homme, c'est un taureau' (dat is geen man, dat is een stier)! Na den dood zijner eerste vrouw en misschien reeds geduren- de haar lven hield hij het met een opera-zangeres Madelle A... die hij tot gravin wilde verheffen om 'n morganatisch huwe- lijk met haar te sluiten. Zijn oom en anderen werkten hem echter daarin tegen, waarop het huwelijk met de opera-zan- geres sleepende bleef en geheel afsprong toen *Gorilla* zin in een ander boutje kreeg, een jeugdige prinses uit een klein stamhuis. De grijze *Gorilla* huwde haar dan ook, hoewel zij reeds vroeger kennismaking had aangeknoopt met *Gorilla's* oudsten zoon, tengevolge waarvan een breuk ontstond tus- schen *Gorilla* en diens zoon. Dit nam echter niet weg dat de jonge stiefmoeder nog geruimen tijd lang liever gediend was van den zoon dan van papa, waaraan evenwel een einde kwam toen zoonlief in een ander land kwam te sterven, naar men zegt, afgemaakt door iemand met wiens vrouw hij in overspel was bevonden. *Gorilla* beschouwde die tweede vrouw, wat hij trouwens alle vrouwen deed, als niet veel minder dan een bijzit, en ontzag zich dan ook niet haar herhaaldellik zijn wantrouwen te ken- nen te geven op een wijze, die hemzelf het meest compromit- teerde, gelijk eens bleek toen haar in zijn bijzijn en in tegen woordigheid van vele anderen een telegram werd overhan- digd. Zij brak dat open en overhandigde het ter lezing aan haren vorstelijken gemaal, die haar daarop in aller tegen- woordigheid recht vorstelijk antwoordde: `Nou ja, je belazert me toch niet!' Als men in aanmerking neemt hoe *Gorilla* blijkens bovenstaan- de zijne vrouwen en zijn hooggeplaatste bedienden behandel- de, behoeft men niet te vragen wat de zoogenaamde lageren hadden uit te staan en de werklieden waarmee hij zoo nu en dan in aanraking kwam. Ontelbaar zijn de plagerijen en gru- weldaden jegens dezen bedreven. Zoo hield hij er twee hofjagers op na, die op zijn koets moes- ten staan. Een dier jagers kreeg bevel dat hij zich gereed moest houden, want dat *Gorilla* wilde uitrijden. De man ver- schijnt gekleed en gereed, doch nauwelijks ziet *Gorilla* hem of hij begint uit te varen en voegt hem toe: `Ik wil godver- domme zoo'n leelijkert niet hebben, laat de andere komen!' Een ander maal was hij nijdig over het lang uitblijven van een kist met tuig voor de paarden van zijn dochter en ver- haalde zijn gram op een ongelukkige ordonnans, die hem niet begreep omdat *Gorilla* zelf tegen de hoftiquette had gehan- deld. Eerst bulderde hij hem toe: `Ik ontneem je Godverdom- me het medaillegeld' (de ordonnans had namelijk een paar me- dailles, waaraan een toelage was verbonden). Toen de ordon- nans hem daarop eenige nadere inlichtingen wilde geven, brulde *Grilla:* `Hou je bek, Godverdomme. 14 dagen inhou- ding van je traktement'. De ordonnans ging verslagen heen. Soms hield hij op zijn manier ook harddraverijen, waaraan hij echter zelf niet meedeed. Hij bleef kalm op zijn paleis en liet een zijner bedienden opstijgen. Deze kreeg dan last in en on- mogelijk korten tijd naar een zekere plaats te rijden en van- daar een bewijs mede te brengen dat hij er werkelijk geweest was. Met het horloge in de hand stond *Gorilla* hem af te wach- ten en wee hem die over tijd kwam. Eens kwam hij te A... aan om zich naar L... te begeven en eischte dat de koetsier in een ondoenlijk korten tijd hem daarheen zou brengen. De koetsier beweerde dat het onmoge- lijke werd gevorderd, daar de paarden er onder zouden be- zwijken. `Dan rijdt je ze Godverdomme maar kapot!' luidde het bevel van *Gorilla*. De koetsier kwam tengevolge van het vallen van een der paarden 10 minuten te laat te L... en werd daarom onmiddellijk voor een maand geschorst. En gold al die haast nu een staatsbelang? Och neen, eenvoudig een afspraakje met een boerenmeid te L... woonachtig, waarmede *Gorilla* den nacht wilde doorbrengen en met wie hij op 'n bepaalden tijd af- gesproken had. Voor overspel moest dus een huisvader in zijn loon gekort en moesten de paarden doodgereden worden. Maar bij zulk ergerlijk tarten en plagen bleef het nog niet eens. Hij maakte zich ten aanzien van zijn personeel schuldig aan mishandelingen, zoo gruwelijk, dat Nero gemakkelijk bij hem een lesje had kunnen nemen. Eens toen bij op zijn paleis te S... gelogeerd was gedroeg hij zich als een echte Rus; hij schopte en trapte de arbeiders. In een zijner andere paleizen had hij een nieuwe badkamer laten inrichten, die hij op zekeren morgen met een paar adju- danten kwam bezichtigen. Een lakei, zijn koninklijken mees- ter op dat uur in dat vertrek niet verwachtende, opende zon- der erg de deur om eenige werkzaamheden te verrichten, ver- schrikt den vorst daar te zien, en te `storen', trekt hij de deur weer dicht, en wil zich verwijderen. `Hier... Godverdomme, hier!' klonk het uit den vorstelijken mond des koninklijken meesters. De man gehoorzaamde. De koninklijke meester be- val dat de bediende geheel gekleed in de badkuip zou gaan liggen. De man gehoorzaamde. De koninklijke meester zette allebei de kranen open. De man uit `het geliefde volk', bleef liggen totdat het water aan zijn lippen kwam. Toen wilde hij zich oprichten, omdat hij anders stikken zou... doch `de man van de wereld', het vorstelijk zwijn, de koninklijke ver- doemeling, gaf den slaaf met zijn lompen stierenpoot een trap op de buik, zoodat hij bewusteloos ineenzonk. Maanden lang bleef hij onder dokters handen en nooit is hij geheel genezen. Een andere lakei verbood hij in zijn nabijheid te komen tot straf omdat hij een schildwacht gewaarschuwd had dat de vorst aankwam. Eenigen tijd daarna zag hij dien lakei in zijn paleis, waggelde naar hem toe en gaf hem vloekende met de woorden `ben je daar weer schoft!' een trap, dat de man er bij neerviel. Had een generaal die in de nabijheid stond den vorstelijken ellendeling niet opgevangen, dan was hij zelf ook tegen den grond geslagen. Toen de man het waagde nog eens om te kijken naar zijn `weldoener', kwam deze opnieuw vloe- kende op hem los met de woorden: `Wat, durf je nog om te kijken!' Een derde lakei werd op even ergerlijke wijze door den vorst mishandeld, zoo ergerlijk dat de ongelukkige van schrik (van opgekropte woede misschien) het spraakvermogen verloor, om het naar de verklaring van den geneesheer wel- licht nimmer terug te krijgen. Het vorstelijk zwijn geneerde zich nooit en was buitengewoon zindelijk. Op zekeren morgen waterde de onverlaat in 'n spons en wierp die daarna een kamerdienaar in het gezicht! De man had niet den moed hem een dolk in het hart te stooten. Dat zou men ook `Koningsmoord' genoemd hebben inplaats van afmaking van een dollen hond. Wreedheid en geldzucht gaan gewoonlijk hand in hand en zoo schraapte ook *Gorilla* millioenen guldens bijeen, zounder hart voor zijn arme onderdanen, die dit alles met hun zweet en bloed moesten betalen. Wel had hij zorg voor zijn paarden en de berooide schatkist moest de stallen betalen, die op palei- zen geleken, terwijl tal van onderdanen moesten wonen in krotten, ja soms geheel van woning waren verstoken. En voor dezen afschuwelijken *Gorilla* bogen ministers, volks- vertegenwoordigers, generaals, admiraals, rechters, predikan- ten, en al wat zich `hoog' waande in den staat. Zij hadden altijd den mond vol van geliefd stamhuis, geerbiedigd hoofd, ja noemden *Gorilla* zelfs een modelvorst, alleen omdat hij een *gekroonde Gorilla* was en wijl zij gevoelden hem als hoofd te moeten huldigen hunner bende, die het aanlegde op de ver- blinding, de onderdrukking en de uitzuiging des volks. Alleen het werkvolk durfde zijn afkeer toonen. Walgende van zveel gemeenheid en zijn slavenjuk moede, gaf het, luide zijn ontevredenheid te kennen en kwam in verzet. Wel wer- den velen hunner gruwelijk vervolgd, wel werden edele man- nen die hun voorgingen in den strijd gelasterd, gekerkerd en mishandeld, maar het volk hield moedig vol, ja streed te fel- ler naarmate de tegenstand heviger werd, totdat het eindelijk de palm der overwinning wegdroeg die weggelegd is voor al- le dapperen en braven di strijden voor het Rijk van VRIJHEID, GELIJKHEID en BROEDERSCHAP